Nihin chun ah Hakha ralhrang nih Hakha nusaltha Pakhat An Tlaih

Home

Hakha Ah CDF He Pehtlaihnak Ngeimi Kan Tlaih Tiah Ralhrang Nih An Thanh- Nihin chunhnu suimilam 12 ah Hakha Checkgate ah Hakha Man motor check a si i, CDF he pehtlaihnak a ngeimi, Hakha Dawrthar sang um Manda cu kan tlaih tiah ralhrang nih an thanh. The Independent Post

Federal Education Timi Amyotha Fimcawnnak Cu Khrih Bawipa, Krifabu Le Missionary Caah Asi. ■■ Federal Fimcawnnak ah Ṭuanvo ngeih bik mi cu Pastorte le KRIFABU kan si. ■■ Kan Caholh, Kan Nungphun, Kan Zatlang Nun, Kan Biaknak KRIFA phung, tbk in National Fimcawnnak hi asi. Sianginn ah cawn asi ahcun Federal Timi Mah Tein Khuakhan Lairelnak a tling cang. Cu lawng asilo, KRIFA le KHRIH pennak a tlung nak asi caah Vancung pennak atlung tertu Federal Fimcawn nak asi. Bawipa Thlacam hlawhtlin nak asi.

KHRIH Gospel karhternak le Missionary caah a Ṭhabik asi. Krifabu le Pastorte nih cucu kan i lungpiang ah cun MAH Siang Inn ah kan fa le thlahnak lam aumlo. Krifabu nih siang inn maw kan dirh lai, Church School ah maw kan cawnpiak hna lai. Curian cu CDF rian asi lo. Pastorte rian asi ti kha i fiang a herh fawn. Buda Bada mission le NaṬala Mission cu Chinram ah khamh khawh ti lo tiang in an karh i KRIFA missionary a zawr thluamah ti cu Pastorte nih nan hngalh bik. CHINRAM ah Buda an karh tuk caah Pathian lung kan fak ter.

■■Cucaah KRIFA bu kip le Pastorte nih Paucan fimcawnnak cu thawk uh law, CDM 220 leng kir ti hna hlah seh. Hmailei federal ram le Cawnnak caah innkil lung le suttung nansi ve lai i, CHIN Hero nan si cang lai. ■■Nan ngeih mi tein kan thawk pi uhlaw, hmaikum ah Federal Fimcawnnak bak in nan kan kalpi khawh cang lai. CDF lawng rinh loin Pastorte nih kan hruai cang uh. Fiang deuh in hngalh aduh mi hna le can angeih mi caah tang ah hrilhfiahnak ka thlih chih.

Federal Education Timi Amyotha Fimcawnnak Cu Khrih Bawipa, Krifabu Le Missionary Caah Asi. Mah Tein Khuakan Lairelnak ah kan hlawhtlin bak ko tiah kan hngalh khawh nak cu: Krifabu Missionary akarh lai, Krifabu le Tukhal hna Zalonnak le Zalennak an covo tampi he asi lai. Khrih Thawngṭha Gospel a karh lai, Revival cu tlaih khawh lo le thlauh khawh lo / hmit khawh lo in atlung lai.

Khrih le a Thiangthlarau cu phihkarh tu um loin zalon tein an cawlcang khawh cang lai. Federal Fimcawnnak, Federal Ngandamnak, Federal Sipuazi le Business, tbk cu hmakhat te ah co khawh asi lo I, hngak rih a herh mi asi. Biaknak Zalennak cu hmuhco cawlh khawh mi Federal theipar asi. Pathian timhmi le saduhthah zong asi fawn. Krifa ram le nunram ah tlung ding mi pennak asi.

■■ Kawlte nih Burmanization Theory le Philosophy an kalpi tikah Siangca chimtu le Siang Inn kha Cawnpiak nak le an mission hmunhma asi. Kawl ca, Kawl Holh, Kawl Nunphung, Kawl Biaknak, Kawlte pathian Godama le Phungki hna tuanbia le an ropui ning; an puitling ningcang, Kawl nuncan ziaza, Kawl Tuanbia, Kawl Tiram le thingram kong (Geography), Kawl Sipuazi, Kawl Miroling hna kong, Kawl Hmaisuan hna kong, Mirang le Kala (Vai) Huatnak, tbk vialte kha Siang Inn ah tling khitkhet tein an kan cawn piak. Cheute (Mucu) in Tang 11th tiang kum 12 chung bak an kan cawn ter. Kum 5 kan si in kum 25 tiang kan nunnak man sung bik can cu Kawl caholh, Kawl nunphung le kawl biaknak he kan I zikmawi. Kawl Politic in kan nung. CHINISM aum ti lo
.
■■ “Bama Saa di duksaa, Bama Sakaa di duk Sakaa” tiah an kan Cawnpiak. Thangpi in an kan rel ter. An kan by heart ter. We Have No Choice. Duhthiam nak nawl kan ngaih lo caah, duh le duh lo zong ah kawl miphun ah can ter dih kan si. Kawlmi sinak in kan I hlihphuah khawh ve tilo. Cozah rian kan ṭuan tikah, kawl dan le dun, mumal cu tidan kip le zung kip ah Cawnpiak le zulh ter kan si. Kokek covo le Nuhrin covo a zalen nak Nitlakram, Ameircan le Australia tbk ah, Chin mi khua kan sa hi kum 20 leng lawn asi rih nain, kan I Mirang dih ngawt I, kan I CHIN (LAI) ti hna lo. Kum 80 dengmang kawl miphun ah sersiam mi kan si caah, I hlihphuah hi a har ngai ngai. CHINRAM ah Kawl Party le Kawl minung an LAL nak aruang cu hi hi asi ko.

■■ CHINRAM le CHIN MIPHUN cu Krifa ṭhen khawh kansi lo hi Kawlte nih an hngalh tuk. Sianginn le Cozah zung ah Cawnpiak nak lawng kha an I za ti lo. NaṬaLa mission cu thlah hnawh kan si. NGO bantuk Cozah bantuk in an kal. Tlangcung mi sifah bawmhnak phun in an lut hmasa. Mi sifah le santlai lo kan fanau vialte cu NaṬaLa sianginn ah chiah dih asi. Buda Bada kong an Cawnpiak hna. Buda Bada an biak ter hna. NaṬaLa College le University an ngeih rih. NaṬaLa College an kai lo ahcun, an bawmh hna, Siang Sang Ruun kai pah in thla hlawh an ei.

A hleihluat mi an chungkhar an kuat rih hna. College le University an I lim bakin Officer reng in rian pek cawlh asi. A hmasa ahcun mi sifah fa le lawng NaṬaLa ah an lut. Ahnu ahcun, Mirum le mi fimthiam fa le, Krifa Upa le Pastorte an fa le chungkhat tiang in NaṬaLa ah an lut dih cang. High School an lut lo zong ah College an lut ter hna. An kainak College ah phaisa an bawmh hna. A cheu cu NaṬaLa college kai awk ah NaṬaLa zung a sawk mi zong kan um.

Thantlang cu Dr Hmuh Thang Sin ah chimh ahcun adih. DASSK ee Zemlo party lawng ee zei ee ati tu an fa le rual tampi cu: NaṬaLa University dih an si, NaṬaLa bawmhmi an tampi. Kum 20 tlin hlan te ah Officer an si. GAD ah Uktu Luzik an si ti asi caah CHINMI nih kan tlaihchan khun. Khrih le Krifabu, A Missionary rian thiang le Gospel thawngṭha cu bawi sinak in kan thlen. Jesuh nakin Bawi si kan duh deuh.

Eidin tirawl in KRHI BAWIPA zuar tu CHINMI kan si. Covid19 tan ah Pastorte le Tuukhal a liam mi an tam tuk zong kha NaṬaLa mission ruang ah Pathian chiatserhnak kan ti khawh ko hnga lo maw? Krifa nih CCOC in Khrih Thawngṭha karh ter asi. Kan hlawhtlin ngai ngai. NaṬaLa Mission hnu ah CCOC hmunhma le ram cu Buda Bada asi ngawt dih cang. Thlang lei um CHIN mi lak Buda Bada a biak mi hi hnarcheu ansi lai. CCOC lio 10% ansi hnga maw? Cucaah Pastorte, Krifa Upa, Nubu Upa, Mino Upa, Ramthar Upa, tbk vialte nih Ramkhel le Fimcawnnak kong ah dai tein um can asi tilo.

■■ Mission Thlarau angeih mi Pastorte le Zumhtu cheukhat nih Kawlrawn ah Krifa mission kan ṭuan ve. Ramdang bawmhnak in a ṭuan mi, CHINRAM Zumhtu Krifa he a ṭuan mi, Ramdang um chin mi nih bawmh in a ṭuan mi, Ramdang um Chin mi nih pumpak le chungkhar bak in ṭuanmi tiah, mah le khap tawk tein Missionary cu kawl miphun sinah ṭuan cio asi. Bible Siang Inn le Orphanage (Ngakṭah zohkhen nak) tiang a ṭuan mi zong kan um. Boarding School le College tiang a tuah mi kan um nain kan tlawmte. Sihmanhsehlaw, kan hlawh a tlin lo.

Mandalay Velchum hna cu: Saya Tipil ka ing lai I 50000 na ka pek lai maw ti tiang kan I huah pah cang. Kan hlawhtlin lonak aruang hi tampi aum ko lai nain Kei ka hmuh mi cu: Cozah nih Buddhist Mission cu an bawmh hna caah asi. NaṬaLa nih an ruah ning leng in a hlawh tlin ter fawn. Abikin an hlawh tlin bik mi cu cozah Siang Inn bak ah cawn ter kan si mi hi asi. Carson Bawinu le Bawipa, Johnson Bawinu le Bawipa chan ah ABM School; Farrawn, Falam Vernacular School an rak hlawh tlin ning kha tuak ko uh. Falam Vernacular School le Hakha High School lawng aa lim mi; Mi Roling Pu Hrang Nawl nih Nitlakram ah Ph.D a lak mi tei ti cu vawlei tuanbia aum hmasat mi le aum ti lai lo mi asi?

■■ Kawlte Cozah kip nih Buda Bada an bawmh nak cu: Panglong hrawk hmasat tu U Nu nih Buda Bada cu rampi biaknak ah a tuah. Palai Tlukruannak aum lo caah vote in kan sung. Mi Roling Bawi Cin Pa nih Hrang Nawl a hnatlak lo tiah ṭial chih uh ti in rolung a bunh ve hna. Rampi phaisa 50% Rallokap nih an I lak. 50% atang mi ah 25% cu Buda Bada an pek. Naṭala le Nelung Vuanci an pek. 25% atang mi lawng in Ram caah ṭuan asi. 25% atang mi hmanh ah 60 % cu Rallokap le an minung hna, Civil Luban le uktu hna nih an I lak rih. Federal kan ti mi hi Mah tein khuakhan Lairelnak lawng asi lo, Krifa biak nak Zalonnak le Gospel / Mission karhnak asi Bantukin, Rampi phaisa 100% cu mipi caah hmang siseh ti zong asi chih.

■■ Nihin cu Rallokap Tanghra awng cazin an thanh. Tonzang cu an awng dih ti asi. Hakha cu 600 leng an awng nan ti maw cu. Thin hi alinh bak ko. ■■ 281751 an phi. 132077 an awng. Hnarcheu an awng. Ahnu bik 10th Camipuai phi kum ah cazin a pe mi nuai 9 an si I, a phi mi nuai 8 an si. Ralhrang Rallokap tuahmi 10th Camipuai a phi lo tu hi nuai 5 an si lai. Siangngakchia nuai 5 nih CDM an tuah tinak asi.

■■ Cachimhtu Saya/ma te CDM tuah dih uh law, SAC an hlawh tlin ve hnga lo. CDMer Cachimhtu 220 Non an si ṭhan. SAC Siang inn kai asi ṭhan. Falam le Hakha CDF cu mipi nih nuai nan hnuk hna. CDF le CNDF nih Siang Inn kai hlah uh MAH te tuah mi ah an ti mi hi, Kan CHINRAM Le CHIN MIPHUN damnak lawng asilo. KFRIBU le Kri Gospel karhnak asi ti zong hi nan hngalh lo caah asi men lai. A little Knowledge Is Dangerous Hmuhtheihnak tlawm tuk hi Ṭihnung bik asi I thihnak asi ti hi nan hngalh bal rua lo. Falam ah ca a tar mi leh bang kha cu aw: Khuatuak cikcek cang ko uh Nu le pa hna. Kan in dehcawh hna lo tiah capar tampi ka thlah cang.

■■ CHINRAM khuapi 9 ah dah ti locun CDF nih kan hip dih ko. Uktu Luban asi mi, minung le phukhat kan rinh hna ruang ah Federal Fimcawnnak kan thawk khawh rih lo. CNA, CDF, CNDF cu hriam I zalh pah, Ngunsawm I kawl pah, Ralhrang dohpah, thihloh pah, zeizong za a bau mi lawng te, tbk dirhhmun kan si caah, Amyotha Fimcawn nak in kan in kal pi khawh rih hna lo. Mifim cathiam tampi nih an kan zam tak rih hna. CDF CNDF hip mi hmunhma ahcun Federal Fimcawnnak kan thawk cang, ni kum thawk khan.

CHIN caholh, CHIN Nunphung, CHIN Zatlang nun, CHIN Tuanbia, CHIN Tiram, Tiva, Thingkung, Leicung Lei tang chuak thilri man sung hna (Geography), Chin Science, tbk le Chan tiluan he aarup mi IT fimthiamnak tbk vialte cawn piak awk ah: Stand by kan si ko. Kan thawk khawh rihlo tu kha asi deuh. Vawlei kili um: CHIN Mifimthiam kan pa le hna; bawmhnak thawng in hmai kum cu kan ṭha chin chin cang lai. Ramchung Ramleng chin mi vialte bawmhchan nak thawng in kan ti khawh fawn lai tiah 100% kan zumh.

■■ Krifabu le Pastorte hna sinah nawlpat kan duh mi cu: Federal Fimcawnnak hi mah le Krifa bu cio ah thawk cang ko uh tiah kan nawl ko hna. Khrih le apennak caah asi chih ti cu nan hngalh cang va si kaw; Krifabu thawhlawm le 1/10 hmang in Federal Fimcawnnak hi Pastorte le Krifa upa nih kan thawk pi cang ko uh. Pathian hnatlak pi mi le fial mi rian zong asi. Nannih cu Phaisa le minung he tlin tein a ngeih cia mi nan si caah. Dohthlen can federal Fimcawnnak kan hlawhtlin ahcun; can ṭha tikah Kawlte um nak Buda hna sin ah kan hmang khawh cang lai.

Nanmah tein nan ngamh lo ahcun CDF CNDF he I fonh uh law, thawk ko uh. SAC Siang Inn kai kong cu Pastorte le Krifa upa nih; nan kaa in achuak ngam ding khi asilo. ICJ ah Justice ah dir loin Injustice lei ah um awk ah Vumtumaung Certual ah thlacam tu Rev. Dr rual hrim kha rak cawlcang uh federal Fimnak kong ah. Third Party sinak in I phuah dih cang uh. Tuanbia tazakhan nan si hlan ah. Amyotha Fimcawnnak kan thawk ve nak lai CDF CNDF kha rak Bawm cang uh. CDF CNDF hramphelh tu le lamkhamtu Pastorte le Krifa Upa silo a biapit cem ko. saya rungkaw